راهنما

انواع صورتحساب الکترونیکی

فرق نوع ۱، ۲ و ۳ در سامانه مودیان — کدام نوع را، کِی، و برای چه کسی باید صادر کنید؟

🎯 کدام نوع صورتحساب باید صادر کنم؟
آیا خریدار یک شرکت یا کسب‌وکار ثبت‌شده است؟
📋
صورتحساب نوع ۱
خریدار شناخته‌شده است. باید اطلاعات کامل خریدار (کد اقتصادی یا کد ملی، آدرس، کدپستی) را وارد کنید.
🏪
صورتحساب نوع ۲
مصرف‌کننده نهایی و ناشناس. نیازی به اطلاعات خریدار ندارید. برای خرده‌فروشی مناسب است.
💎
صورتحساب نوع ۳ (الگوی خاص)
برای طلا، جواهر، سکه، فرش و موارد ویژه. فیلدها و قوانین خاص دارد — با نرم‌افزار مودیان مشورت کنید.
صورتحساب
نوع اول
👔 خریدار شناخته‌شده
زمانی صادر می‌شود که خریدار یک شخص حقوقی (شرکت) یا شخص حقیقی با کد ملی مشخص باشد. کامل‌ترین نوع صورتحساب با بیشترین اطلاعات.
اطلاعات اجباری خریدار
کد اقتصادی یا کد ملی
آدرس کامل
کد پستی
شماره تماس (اختیاری)
مثال‌های کاربرد
فروش به شرکت خدمات B2B صادرات رسمی قراردادهای سازمانی
صورتحساب
نوع دوم
🏪 مصرف‌کننده نهایی
برای فروش به مشتریان عادی (خریدار ناشناس یا بدون کد ملی) صادر می‌شود. مناسب خرده‌فروشی‌ها، رستوران‌ها، و فروشگاه‌های عمومی.
اطلاعات خریدار
کد ملی — اختیاری
آدرس — اختیاری
کدپستی — اختیاری
شماره موبایل — اختیاری
مثال‌های کاربرد
خرده‌فروشی رستوران و کافه داروخانه فروشگاه زنجیره‌ای
صورتحساب
نوع سوم
💎 کالاهای خاص
مخصوص کالاهایی است که قوانین مالیاتی ویژه دارند. این نوع دارای فیلدها و الگوهای متفاوتی نسبت به انواع ۱ و ۲ است.
شامل موارد
طلا، جواهر و سنگ‌قیمتی
فرش دستباف
سکه و ارز
مسکن و ملک
ویژگی‌ها
الگوی اختصاصی فیلدهای خاص نرخ ویژه
مقایسه سریع
تفاوت‌های کلیدی سه نوع صورتحساب در یک نگاه
معیار نوع ۱ نوع ۲ نوع ۳
خریدار شناخته‌شده ✓ اجباری ○ اختیاری ○ بستگی دارد
کد اقتصادی خریدار ✓ لازم ✗ نیاز نیست ○ گاهی لازم
آدرس خریدار ✓ لازم ✗ نیاز نیست ○ بستگی دارد
مناسب خرده‌فروشی ✗ نه ✓ بله ✗ خیر
قابلیت اعتبار مالیاتی خریدار ✓ بله ✗ خیر ○ محدود
پیچیدگی صدور متوسط ساده پیچیده
⚠️ اشتباهات رایج
این خطاها باعث جریمه یا رد شدن صورتحساب می‌شوند
صدور نوع ۲ برای شرکت‌ها
فروش به یک شرکت یا کسب‌وکار، حتماً باید نوع ۱ صادر شود. صدور نوع ۲ باعث می‌شود خریدار نتواند اعتبار مالیاتی بگیرد.
کد اقتصادی اشتباه
در نوع ۱، اگر کد اقتصادی یا کد ملی خریدار اشتباه وارد شود، صورتحساب رد می‌شود و باید ابطال و مجدد صادر شود.
تأخیر در ارسال
صورتحساب باید حداکثر ظرف ۳ روز کاری از صدور به سامانه مودیان ارسال شود. تأخیر جریمه دارد.
استفاده از نوع ۳ اشتباه
نوع ۳ فقط برای کالاهای خاص (طلا، فرش و...) است. استفاده از آن برای کالاهای عادی باعث خطای سیستمی می‌شود.
سوالات متداول
پاسخ سوال‌های رایج درباره انواع صورتحساب
خیر. پس از ارسال صورتحساب به سامانه مودیان، امکان تغییر نوع آن وجود ندارد. باید صورتحساب قبلی را ابطال کرده و صورتحساب جدید با نوع صحیح صادر کنید.
اگر خریدار یک شرکت است (شخص حقوقی)، حتماً نوع ۱ را با کد اقتصادی شرکت صادر کنید. اگر شخص حقیقی با کد ملی است و می‌خواهد اعتبار مالیاتی بگیرد، باز هم نوع ۱ را انتخاب کنید.
صورتحساب برگشتی (Credit Note) باید همان نوع صورتحساب اصلی را داشته باشد. مثلاً اگر اصل فاکتور نوع ۱ بود، برگشتی هم باید نوع ۱ باشد و به شماره فاکتور اصلی ارجاع داده شود.
برای اتباع خارجی که کد ملی ایرانی ندارند معمولاً نوع ۲ صادر می‌شود. برای صادرات رسمی به خریدار خارجی که کد اقتصادی ندارد، قوانین خاصی وجود دارد — مشورت با مشاور مالیاتی توصیه می‌شود.
بله. طبق قانون، صورتحساب باید حداکثر ظرف ۳ روز کاری از تاریخ صدور به سامانه مودیان ارسال شود. در صورت تأخیر، جریمه‌ای معادل ۱۰۰٪ مالیات آن صورتحساب اعمال می‌شود.