سامانه مودیان بر اساس قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان (مصوب ۱۳۹۸) به صورت مرحلهای اجرا میشود:
۱۴۰۱ — موج اول ✓
شرکتهای بزرگ و دولتی
اولین گروه اجباری که از ابتدای اجرای قانون ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی شدند.
شرکتهای دولتیبانکهابیمههابورسیهاپالایشگاهها
۱۴۰۲ — موج دوم ✓
سایر اشخاص حقوقی بزرگ
شرکتهای خصوصی و تعاونیهای بزرگ با درآمد بالای آستانه.
شرکتهای خصوصی بزرگتعاونیهای بزرگمؤسسات مالی
۱۴۰۳ — موج سوم ✓
کلیه اشخاص حقوقی + اشخاص حقیقی گروه اول
تمام شرکتهای ثبتشده و صاحبان مشاغل پردرآمد (گروه اول مالیاتی).
همه اشخاص حقوقیمشاغل گروه اول
۱۴۰۴-۱۴۰۵ — موج چهارم (جاری)
اشخاص حقیقی گروه دوم و سوم
صاحبان مشاغل کوچک و متوسط — اکنون مرحله الزام برای این گروه در حال اجرا است.
مشاغل گروه دوممشاغل گروه سوم
🏷️ اصناف مشمول به تفکیک موج
🟠 موج اول (از ۱۴۰۱)
شرکتهای دولتی و نهادهای عمومی
بانکها و مؤسسات اعتباری
شرکتهای بیمه
شرکتهای پذیرفتهشده در بورس
پالایشگاهها و پتروشیمیها
شرکتهای عرضهکننده انرژی (برق، گاز، آب)
ایرلاینها و شرکتهای حملونقل بزرگ
🔵 موج دوم (از ۱۴۰۲)
شرکتهای فرابورسی
شرکتهای خصوصی بزرگ
هلدینگها و گروههای صنعتی
فروشگاههای زنجیرهای
شرکتهای واردکننده کالا
پیمانکاران بزرگ دولتی
🟢 موج سوم (از ۱۴۰۳)
کلیه اشخاص حقوقی باقیمانده
پزشکان و دندانپزشکان گروه اول
وکلا و مشاوران حقوقی گروه اول
طراحان و معماران گروه اول
فروشندگان عمده گروه اول
رستورانها و هتلهای بزرگ
🟣 موج چهارم (۱۴۰۴-۱۴۰۵)
صاحبان مشاغل گروه دوم و سوم
مغازهداران و خردهفروشان
آرایشگاهها و خدمات شخصی
تعمیرگاهها و خدمات فنی
رستورانها و کافههای کوچک
خدمات آموزشی خصوصی
📋 گروهبندی مالیاتی مشاغل (ماده ۹۵)
اشخاص حقیقی بر اساس میانگین درآمد ۳ سال اخیر در یکی از سه گروه قرار میگیرند:
گروه
آستانه درآمد سالانه
تکالیف قانونی
موج مودیان
گروه اول
بیش از ۵۶ میلیارد تومان
نگهداری دفاتر قانونی، صورتهای مالی
از ۱۴۰۳
گروه دوم
۱۸ تا ۵۶ میلیارد تومان
ارائه خلاصه درآمد و هزینه
از ۱۴۰۴
گروه سوم
کمتر از ۱۸ میلیارد تومان
ارائه اطلاعات درآمدی ساده
از ۱۴۰۵
مبالغ آستانه هر سال توسط سازمان امور مالیاتی بازنگری میشوند.
✅ معافیتها و استثناها
برخی فعالیتها و اشخاص از الزام صدور صورتحساب الکترونیکی معاف یا مستثنی هستند:
کشاورزان فروشنده مستقیم محصول به مصرفکننده
اشخاص فاقد کد اقتصادی با درآمد زیر آستانه معافیت
فعالیتهای معاف از مالیات بر ارزش افزوده
معاملات دولت با دولت (B2G خاص)
فروش به مصرفکننده نهایی با پایانه فروشگاهی (جایگزین)
صنوف خاص با دستورالعمل جداگانه سازمان مالیاتی
⚠️ تعیین معافیت قطعی به موقعیت خاص هر مودی بستگی دارد. برای اطمینان با مشاور مالیاتی یا اداره امور مالیاتی مربوطه مشورت کنید.
⛔ جرایم عدم تمکین
عدم ثبتنام یا عدم صدور صورتحساب الکترونیکی مشمول جرایم سنگینی است:
۱۰٪
جریمه عدم صدور صورتحساب
ماده ۲۲ قانون پایانهها
۱۰٪
جریمه صدور صورتحساب ناقص
ماده ۲۲ قانون پایانهها
محرومیت
از معافیتهای مالیاتی
ماده ۹ قانون پایانهها
عدم استفاده از پایانه فروشگاهی (در صورت الزام): تا ۲ درصد درآمد سالانه
کتمان معاملات: جریمه ۱۰۰٪ مالیات متعلقه
مودیان متمکن علاوه بر جریمه نقدی ممکن است از تخفیفات و مشوقهای مالیاتی محروم شوند
❓ سوالات متداول
صورتحساب الکترونیکی باید از طریق نرمافزار معتمد سامانه مودیان صادر شده و دارای شناسه یکتا (UID) باشد. این شناسه توسط سازمان مالیاتی صادر میشود و هر صورتحساب به صورت آنی در سامانه مودیان ثبت میگردد. فاکتور کاغذی یا اکسل برای مشمولان مودیان قابل قبول نیست.
برای فروش به مصرفکننده نهایی (نوع ۳) میتوانید به جای صورتحساب الکترونیکی از پایانه فروشگاهی (POS) متصل به سامانه استفاده کنید. این پایانه به صورت خودکار تراکنشها را در سامانه ثبت میکند.
هر چه سریعتر از طریق سامانه taxpayer.tax.gov.ir ثبتنام کنید. فرآیند ثبتنام شامل تأیید هویت، دریافت گواهی دیجیتال (CSR و p12) و اتصال نرمافزار است. راهنمای گامبهگام را در صفحه ثبتنام مودیان ببینید.
نرمافزار حسابداری شما باید «معتمد سازمان امور مالیاتی» باشد و از API سامانه مودیان پشتیبانی کند. لیست نرمافزارهای معتمد در سایت tax.gov.ir موجود است. نرمافزارهای بزرگ مثل هلو، سپیدار، پارمیس و سپینود این قابلیت را دارند.
برای صدور صورتحساب الکترونیکی داشتن کد اقتصادی الزامی است. اشخاص حقیقی که تاکنون کد اقتصادی نگرفتهاند باید ابتدا از طریق سامانه ثبتنام اشخاص حقیقی در tax.gov.ir کد اقتصادی دریافت کنند.